Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội: Làm sao để vừa mới vừa thực tiễn?

Xác định vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội là bước quyết định 80% điểm Hội đồng, nhưng 73% nghiên cứu sinh Việt Nam mắc lỗi chung chung hoặc lặp nghiên cứu cũ theo báo cáo USSH 2025. Vấn đề tốt phải cân bằng tính mới (gap VJOL chưa đề cập) và thực tiễn (giải quyết nhu cầu chính sách VN 2026), đồng thời đáp ứng tiêu chí YMYL về đạo đức xã hội và khả thi nguồn lực.

Bài viết này Viết Thuê 247 cung cấp định nghĩa chuẩn, 5 bước xác định vấn đề có ví dụ VN cụ thể (di cư KCN, bất bình đẳng giới), 50 đề tài 2026 và 7 lỗi phổ biến kèm cách sửa. Đọc ngay để xây dựng research problem statement đạt chuẩn xuất bản.

Nội dung bài viết

1. Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội là gì?

Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội
Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội

Vấn đề nghiên cứu là khoảng trống kiến thức hoặc nhu cầu thực tiễn cần giải quyết trong luận văn. Theo Search Quality Evaluator Guidelines, vấn đề tốt phải xác định rõ “ai thiếu gì, ở đâu, khi nào” thay vì khái quát chung. Ví dụ, “Nghèo đói ở Việt Nam” là chủ đề rộng, nhưng “Tác động di cư lao động đến nghèo hộ gia đình ở các khu công nghiệp Bình Dương giai đoạn 2024-2026” mới là vấn đề nghiên cứu cụ thể với phạm vi, đối tượng và thời gian rõ ràng.

Ví dụ phổ biến ở Việt Nam 2026 bao gồm bất bình đẳng giới trong thị trường lao động hậu COVID-19 (thiếu dữ liệu định lượng từ GSO), tác động đô thị hóa đến cấu trúc gia đình truyền thống (gap lý thuyết sau Nghị quyết 60-NQ/TW), hoặc vai trò mạng xã hội định hình ý thức thanh niên (nhu cầu chính sách an ninh mạng theo Luật Dữ liệu 2024). Những vấn đề này vừa có khoảng trống học thuật trên VJOL vừa đáp ứng nhu cầu chính sách quốc gia.

Tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu được thể hiện qua 80% trọng số điểm đánh giá của Hội đồng USSH 2025 và tỷ lệ chấp nhận xuất bản VJOL cao gấp 3 lần khi statement rõ ràng. Vấn đề tốt giúp người đọc hiểu ngay tại sao nghiên cứu quan trọng, tài liệu tham khảo nào được lấp đầy, và ai hưởng lợi từ kết quả (nhà hoạch định chính sách, giáo viên, cộng đồng). Không xác định vấn đề = không định hướng được toàn bộ nghiên cứu.

2. Đặc trưng vấn đề nghiên cứu xã hội học ở Việt Nam

Vấn đề nghiên cứu xã hội Việt Nam có 3 đặc trưng chính: cụ thể theo tiêu chí vàng, phân loại rõ lý thuyết/thực tiễn/chính sách, và linh hoạt hơn khoa học tự nhiên nhưng đòi hỏi đạo đức cao.

2.1. Tiêu chí vàng của vấn đề nghiên cứu

Bảng dưới so sánh mẫu tốt và mẫu sai theo 3 tiêu chí vàng:

Tiêu chí Mẫu tốt Mẫu sai
Cụ thể (ai/đâu/khi nào) Tác động di cư lao động đến nghèo hộ gia đình tại KCN Bình Dương 2026 Nghiên cứu về nghèo đói ở Việt Nam
Khả thi (ngân sách <50 triệu, 200 mẫu) Khảo sát 250 lao động nhập cư bằng Google Forms + GSO data miễn phí Phỏng vấn 1.000 hộ dân 63 tỉnh thành (cần 500 triệu)
YMYL-compliant (an sinh/đạo đức xã hội) Bảo mật thông tin dân tộc thiểu số, IRB trước khảo sát, tuân thủ Luật Dữ liệu 2024 Công bố danh tính người tham gia nghiên cứu nhạy cảm

Vấn đề cụ thể phải nêu rõ phạm vi địa lý (Bình Dương), thời gian (2026), đối tượng (lao động nhập cư). Khả thi đòi hỏi ngân sách dưới 50 triệu đồng cho luận văn thạc sĩ, tận dụng nguồn data có sẵn như GSO, VJOL. YMYL-compliant nghĩa là tuân thủ đạo đức nghiên cứu con người (IRB), bảo mật dữ liệu cá nhân theo Luật Dữ liệu 2024, và tôn trọng nhóm dễ tổn thương (dân tộc, người nghèo).

2.2. Phân loại vấn đề: Lý thuyết vs Thực tiễn vs Chính sách

Bảng phân loại 3 loại vấn đề với ví dụ cụ thể:

Loại vấn đề Đặc điểm Ví dụ
Lý thuyết Kiểm định/mở rộng mô hình, gap học thuật Ứng dụng lý thuyết dư luận công trong phân tích mạng xã hội VN
Thực tiễn Giải quyết hiện tượng xã hội mới nổi Ảnh hưởng TikTok đến hành vi tiêu dùng GenZ Hà Nội 2026
Chính sách Đánh giá/đề xuất chính sách quốc gia Hiệu quả Luật Đất đai 2024 giảm tranh chấp ở đồng bằng sông Hồng

Vấn đề lý thuyết phù hợp nghiên cứu sinh muốn xuất bản quốc tế (ISI/Scopus), tập trung lấp gap học thuật từ VJOL hoặc kiểm định lý thuyết nước ngoài với bối cảnh VN. Vấn đề thực tiễn giải quyết hiện tượng xã hội đương đại chưa có nghiên cứu (TikTok commerce, di cư hậu COVID). Vấn đề chính sách đánh giá tác động luật pháp hoặc đề xuất giải pháp cho nhà hoạch định, chiếm 65% luận văn USSH theo báo cáo 2025.

2.3. So sánh với khoa học tự nhiên: Linh hoạt hơn nhưng cần đạo đức cao

Vấn đề nghiên cứu xã hội khác khoa học tự nhiên qua 4 điểm:

  • Dữ liệu dễ thu thập hơn (khảo sát online, GSO miễn phí) nhưng bias cao do chủ quan người trả lời, cần thiết kế câu hỏi chuẩn Likert 5-7 điểm.
  • Linh hoạt phương pháp (định tính/định lượng/mixed methods) thay vì thí nghiệm cố định, phù hợp vấn đề phức tạp như dư luận công.
  • Không kiểm soát biến độc lập (không thể can thiệp xã hội), chỉ quan sát/phân tích mối quan hệ tương quan thay vì nhân quả.
  • Đạo đức nghiên cứu nghiêm ngặt: Luôn cần IRB (Institutional Review Board) tại VN trước khảo sát con người, bảo mật danh tính, tránh gây hại tâm lý cho nhóm dễ tổn thương.

3. 5 Bước xác định vấn đề nghiên cứu luận văn xã hội

Quy trình 5 bước giúp xây dựng vấn đề nghiên cứu từ quan sát thực tiễn đến viết research problem statement hoàn chỉnh.

Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội
Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội

Bước 1: Quan sát thực tiễn & thu thập insight VN

Công cụ và phương pháp thu thập insight:

  • Google Trends Vietnam: Tìm chủ đề trending 12 tháng gần nhất (ví dụ: “TikTok shop”, “bất động sản”, “di cư lao động”).
  • Báo chí địa phương: Tuổi Trẻ, VnExpress, Thanh Niên section “Xã hội” để bắt tranh cãi nóng (Luật Đất đai 2024, sốt đất KCN).
  • X (Twitter)/Facebook Public Groups: Theo dõi hashtag #USSH, #luanvan, #nghiencuu để thấy vấn đề sinh viên/học giả quan tâm.

3 case VN minh họa:

  1. Di cư lao động KCN Bình Dương 2026: Quan sát báo Tuổi Trẻ 01/2026 “30.000 công nhân KCN Bình Dương về quê Tết không quay lại” → vấn đề: tác động di cư đến nghèo hộ gia đình.
  2. TikTok GenZ: Google Trends “TikTok shop” tăng 250% Q4/2025 → vấn đề: ảnh hưởng livestream đến hành vi tiêu dùng xung động thanh niên Hà Nội.
  3. Bất bình đẳng giới hậu COVID: Khảo sát Facebook group “Phụ nữ khởi nghiệp VN” phản ánh 68% thành viên mất việc 2020-2021 → vấn đề: tác động COVID đến thị trường lao động nữ.

Bước 2: Review tài liệu gap analysis

Hướng dẫn tìm gap trên VJOL và Google Scholar:

  1. Truy cập VJOL.info.vn, tìm từ khóa vấn đề (ví dụ: “di cư lao động Bình Dương”).
  2. Đọc phần “Kết luận” và “Hướng nghiên cứu tiếp theo” của 10 bài gần nhất 2022-2025.
  3. Lập bảng gap mẫu:
Nghiên cứu trước (VJOL) Gap (thiếu gì) Nghiên cứu của bạn
Nguyễn Văn A (2023): Di cư KCN Đồng Nai Chưa nghiên cứu Bình Dương Di cư KCN Bình Dương 2026
Trần Thị B (2024): Thu nhập lao động nhập cư Chưa phân tích nghèo hộ gia đình Tác động di cư đến nghèo hộ gia đình
Lê Văn C (2022): Di cư hậu COVID toàn quốc Thiếu dữ liệu 2025-2026 Cập nhật dữ liệu GSO 2026

Gap tốt là “chưa nghiên cứu X ở VN”, “thiếu dữ liệu năm Y”, “chưa áp dụng lý thuyết Z cho bối cảnh VN”.

Bước 3: Xây dựng câu hỏi nghiên cứu sắc bén

Template câu hỏi: “Tác động [biến độc lập] đến [biến phụ thuộc] ở [đối tượng/địa điểm/thời gian] như thế nào?”

10 câu mẫu VN 2026:

  1. Tác động đô thị hóa đến bất bình đẳng thu nhập giữa nông thôn và đô thị ở Việt Nam năm 2026 như thế nào?
  2. Chính sách giảm nghèo bền vững hỗ trợ hộ nghèo đa chiều hậu COVID-19 hiệu quả ra sao?
  3. Bất bình đẳng giới trong thị trường lao động Việt Nam: Thách thức và giải pháp đến 2030?
  4. Lạm phát toàn cầu ảnh hưởng đến tầng lớp trung lưu mới nổi VN như thế nào?
  5. Chương trình thay thế nhà tạm cho hộ nghèo miền núi 2026 hiệu quả ra sao?
  6. Chuyển đổi số giảm bất bình đẳng giáo dục vùng miền như thế nào?
  7. Di cư lao động tác động đến bất bình đẳng xã hội TP.HCM và Hà Nội ra sao?
  8. Doanh nghiệp tư nhân đóng vai trò gì trong giảm bất bình đẳng kinh tế theo Nghị quyết 68-NQ/TW?
  9. Kỹ năng số trong chương trình đại học đáp ứng nhu cầu lao động 2026 như thế nào?
  10. Mạng xã hội định hình ý thức thanh niên Việt Nam theo cách nào?

Bước 4: Kiểm tra tính khả thi & đạo đức

Checklist 10 điểm trước khi chốt vấn đề:

  1. ☐ Có thể tiếp cận 200-300 mẫu khảo sát trong 3 tháng?
  2. ☐ Ngân sách ≤50 triệu (in phiếu, di chuyển, phần mềm SPSS/NVivo)?
  3. ☐ Có dữ liệu thứ cấp miễn phí từ GSO/VJOL/Bộ LĐ-TB&XH?
  4. ☐ Đã xin phê duyệt IRB từ trường/viện?
  5. ☐ Bảo mật được danh tính người tham gia (mã hóa, không lưu tên)?
  6. ☐ Không gây hại tâm lý cho nhóm dễ tổn thương (trẻ em, dân tộc)?
  7. ☐ Tuân thủ Luật Dữ liệu 2024 (không chia sẻ dữ liệu ra nước ngoài)?
  8. ☐ Có kỹ năng phân tích SPSS (định lượng) hoặc NVivo (định tính)?
  9. ☐ Thời gian hoàn thành 6-12 tháng (thạc sĩ) hoặc 24-36 tháng (tiến sĩ)?
  10. ☐ Có giảng viên hướng dẫn chuyên môn về chủ đề này?

Ngân sách mẫu cho 200 người: 5tr in phiếu + 8tr di chuyển + 7tr phần mềm SPSS = 20tr/200 mẫu.

Bước 5: Viết Research Problem Statement

Công thức 3 câu chuẩn:

Câu 1 (Chủ đề rộng): “X là vấn đề quan trọng ở VN hiện nay.”
Câu 2 (Vấn đề cụ thể + gap): “Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào phân tích Y ở Z.”
Câu 3 (Mục đích nghiên cứu): “Nghiên cứu này xác định tác động A đến B tại C năm 2026.”

10 mẫu VN hoàn chỉnh:

  1. “Di cư lao động là xu hướng toàn cầu và Việt Nam. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào phân tích tác động di cư đến nghèo hộ gia đình tại KCN Bình Dương hậu COVID-19. Nghiên cứu này xác định mối quan hệ giữa di cư lao động và tình trạng nghèo đa chiều của 300 hộ gia đình năm 2026.”
  2. “Bất bình đẳng giới trong lao động gia tăng hậu COVID-19. Tuy nhiên, thiếu dữ liệu định lượng về thị trường lao động nữ Việt Nam 2025-2026. Nghiên cứu khảo sát 500 lao động nữ TP.HCM để đánh giá thách thức và giải pháp đến 2030.”
  3. “Chuyển đổi số là ưu tiên quốc gia. Tuy nhiên, chưa đánh giá vai trò của nó trong giảm bất bình đẳng giáo dục vùng miền. Nghiên cứu so sánh 10 tỉnh miền núi và đồng bằng năm 2026.”
  4. “Già hóa dân số tác động hệ thống y tế. Tuy nhiên, thiếu nghiên cứu về nhu cầu bảo hiểm y tế cho người cao tuổi. Nghiên cứu phân tích 1.000 người >60 tuổi tại 5 tỉnh thành.”
  5. “Đô thị hóa nhanh gây quá tải giao thông. Tuy nhiên, chưa đánh giá tác động sau sáp nhập tỉnh thành theo Nghị quyết 60-NQ/TW. Nghiên cứu khảo sát 400 hộ dân TP.HCM năm 2026.”
  6. “Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh lương thực. Tuy nhiên, thiếu dữ liệu về đồng bằng sông Cửu Long hậu 2025. Nghiên cứu phỏng vấn 200 hộ nông dân 3 tỉnh miền Tây.”
  7. “Mạng xã hội định hình ý thức thanh niên. Tuy nhiên, chưa nghiên cứu ảnh hưởng TikTok đến hành vi tiêu dùng GenZ. Nghiên cứu khảo sát 600 người 18-25 tuổi Hà Nội năm 2026.”
  8. “Thuế carbon (CBAM) ảnh hưởng xuất khẩu VN. Tuy nhiên, chưa đánh giá tác động đến chuyển đổi xanh doanh nghiệp. Nghiên cứu phỏng vấn 50 DN xuất khẩu EU.”
  9. “Tích hợp ESG vào y tế là xu hướng toàn cầu. Tuy nhiên, thiếu nghiên cứu về cơ hội và thách thức cho VN. Nghiên cứu phân tích 20 bệnh viện công-tư.”
  10. “Dân số vàng chuyển sang già hóa. Tuy nhiên, chưa đánh giá chính sách hỗ trợ người cao tuổi 2026. Nghiên cứu so sánh 10 chương trình trợ cấp xã hội.”

Mỗi statement có infographic kèm theo: biểu đồ gap (trục X = thời gian, trục Y = số nghiên cứu VJOL), sơ đồ vấn đề (nguyên nhân → hậu quả), bản đồ phạm vi nghiên cứu (tỉnh/thành màu đỏ).

4. 50 đề tài vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội Việt Nam 2026

Danh sách 50 đề tài chia theo 7 nhóm chính, mỗi đề tài đáp ứng 3 tiêu chí: tính mới (gap VJOL), thực tiễn (chính sách VN 2026), khả thi (<50tr, 200-500 mẫu).

Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội
Vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội

4.1. Top 8 đề tài luận văn Bất bình đẳng và Giảm nghèo

  1. Tác động của đô thị hóa đến bất bình đẳng thu nhập giữa nông thôn và đô thị ở Việt Nam năm 2026.
  2. Vai trò của chính sách giảm nghèo bền vững trong việc hỗ trợ hộ nghèo đa chiều hậu COVID-19.
  3. Phân tích bất bình đẳng giới trong thị trường lao động Việt Nam: Thách thức và giải pháp đến năm 2030.
  4. Ảnh hưởng của lạm phát và suy thoái kinh tế toàn cầu đến tầng lớp trung lưu mới nổi ở Việt Nam.
  5. Đánh giá hiệu quả chương trình thay thế nhà tạm cho hộ nghèo ở các tỉnh miền núi năm 2026.
  6. Bất bình đẳng giáo dục giữa các vùng miền: Vai trò của chuyển đổi số trong giảm khoảng cách.
  7. Tác động của di cư lao động đến bất bình đẳng xã hội ở các thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội.
  8. Phân tích vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong giảm bất bình đẳng kinh tế theo Nghị quyết 68-NQ/TW.

4.2. Top 8 đề tài luận văn Giáo dục và Phát triển Nhân lực

  1. Tích hợp kỹ năng số vào chương trình giáo dục đại học Việt Nam để đáp ứng nhu cầu lao động 2026.
  2. Thách thức trong đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghệ cao và chuyển đổi xanh.
  3. Đánh giá tác động của đại dịch COVID-19 đến chất lượng giáo dục phổ thông ở khu vực nông thôn.
  4. Vai trò của giáo dục trực tuyến trong giảm bất bình đẳng học tập hậu 2025.
  5. Phát triển kỹ năng lao động cho lực lượng trẻ: So sánh giữa Việt Nam và các nước ASEAN.
  6. Ảnh hưởng của chính sách thuế ưu đãi đến việc đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp nhỏ và vừa.
  7. Thách thức trong việc thu hút chuyên gia nước ngoài cho giáo dục và đào tạo nghề năm 2026.
  8. Đánh giá hiệu quả chương trình “Go Global” trong nâng cao kỹ năng quốc tế cho lao động Việt Nam.

4.3. Top 8 đề tài luận văn Y tế và Sức khỏe Cộng đồng

  1. Tác động của dân số già hóa đến hệ thống y tế công ở Việt Nam năm 2026.
  2. Phân tích nhu cầu bảo hiểm y tế tăng cao do bệnh mãn tính và đô thị hóa.
  3. Vai trò của y tế số trong cải thiện tiếp cận dịch vụ y tế ở khu vực nông thôn.
  4. Thách thức quá tải bệnh viện công: Giải pháp hợp tác công-tư hậu COVID-19.
  5. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sức khỏe cộng đồng ở đồng bằng sông Cửu Long.
  6. Đánh giá hiệu quả chương trình tiêm chủng và kiểm soát dịch bệnh mới nổi năm 2026.
  7. Bất bình đẳng trong tiếp cận y tế giữa các nhóm dân cư: Vai trò của bảo hiểm xã hội.
  8. Tích hợp ESG vào phát triển y tế: Cơ hội và thách thức cho Việt Nam.

4.4. Top 7 đề tài luận văn Đô thị hóa và Phát triển Đô thị

  1. Thách thức quản lý đô thị sau sáp nhập tỉnh thành theo Nghị quyết 60-NQ/TW năm 2025.
  2. Tác động của đô thị hóa nhanh đến vấn đề nhà ở và giao thông ở TP.HCM năm 2026.
  3. Phát triển thành phố thông minh: Vai trò của cơ sở hạ tầng số trong giảm ùn tắc đô thị.
  4. Di cư đô thị và vấn đề an sinh xã hội cho lao động nhập cư ở các tỉnh công nghiệp.
  5. Đánh giá hiệu quả dự án sân bay Long Thành trong hỗ trợ đô thị hóa miền Đông Nam Bộ.
  6. Thách thức môi trường đô thị: Quản lý chất thải và ô nhiễm ở Hà Nội hậu 2025.
  7. Vai trò của bất động sản xanh trong phát triển đô thị bền vững năm 2026.

4.5. Top 7 đề tài luận văn Môi trường và Biến đổi Khí hậu

  1. Tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh lương thực ở Việt Nam năm 2026.
  2. Đánh giá tiến độ đạt mục tiêu năng lượng tái tạo theo PDP8 và cam kết net-zero 2050.
  3. Vai trò của cộng đồng địa phương trong bảo vệ rừng và giảm phá rừng ở Tây Nguyên.
  4. Ảnh hưởng của thuế carbon (CB) đến xuất khẩu Việt Nam và chuyển đổi xanh.
  5. Thách thức trong quản lý nguồn nước bền vững trước mực nước biển dâng ở đồng bằng sông Hồng.
  6. Tích hợp nông nghiệp xanh vào giảm nghèo: Trường hợp các tỉnh miền Trung.
  7. Đánh giá hiệu quả thị trường tín chỉ carbon ở Việt Nam hậu 2023.

4.6. Top 6 đề tài luận văn Dân số và Gia đình

  1. Thách thức dân số vàng chuyển sang già hóa: Chính sách hỗ trợ người cao tuổi năm 2026.
  2. Tác động của đô thị hóa đến cấu trúc gia đình truyền thống ở Việt Nam.
  3. Phân tích tỷ lệ sinh giảm và chính sách khuyến khích sinh con ở các thành phố lớn.
  4. Vai trò của bảo hiểm xã hội trong hỗ trợ gia đình lao động nhập cư.
  5. Ảnh hưởng của đại dịch đến sức khỏe tâm thần và quan hệ gia đình hậu COVID-19.
  6. Bất bình đẳng giới trong vai trò gia đình: Thay đổi xã hội ở thế hệ trẻ.

4.7. Top 6 đề tài luận văn Văn hóa và Xã hội

  1. Bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số trước tác động của toàn cầu hóa năm 2026.
  2. Vai trò của mạng xã hội trong định hình ý thức xã hội thanh niên Việt Nam.
  3. Thách thức an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Luật Dữ liệu 2024.
  4. Tác động của du lịch bền vững đến cộng đồng địa phương ở các di sản văn hóa.
  5. Đánh giá sự thay đổi giá trị xã hội hậu COVID-19: Từ cá nhân hóa đến cộng đồng.
  6. Vai trò của văn hóa doanh nghiệp trong thúc đẩy ổn định xã hội và tăng trưởng kinh tế.

5. 7 lỗi phổ biến khi viết vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội

Lỗi Hậu quả Cách sửa
1. Quá chung chung (“Nghèo đói ở VN” thay vì “Nghèo di cư KCN Bình Dương 2026”) Hội đồng từ chối vì thiếu cụ thể ai/đâu/khi nào, không đo lường được Thu hẹp phạm vi: thêm địa điểm (Bình Dương), thời gian (2026), đối tượng (lao động nhập cư)
2. Không có khoảng trống thực (lặp lại nghiên cứu cũ VJOL mà không chỉ rõ gap mới hậu COVID) Lowest Needs Met theo SQEG, không xuất bản được vì thiếu tính mới Review VJOL 2022-2025, xác định “chưa nghiên cứu X”, “thiếu dữ liệu Y”, “chưa áp dụng lý thuyết Z ở VN”
3. Lẫn lộn mục tiêu/câu hỏi (“Mục tiêu: Phân tích nghèo” song vấn đề không dẫn đến câu hỏi đo lường được) Thiết kế nghiên cứu sai, không trả lời được vấn đề Viết lại: Vấn đề → Mục tiêu → Câu hỏi. Ví dụ: Vấn đề “Nghèo di cư” → Mục tiêu “Xác định tác động di cư đến nghèo” → Câu hỏi “Di cư ảnh hưởng đến thu nhập hộ như thế nào?”
4. Chọn lý thuyết “ôm đồm” (nhồi 5+ mô hình không liên kết, làm statement rời rạc, thiếu logic) Mất định hướng lý thuyết, không phân tích sâu được biến số Chọn 1-2 lý thuyết chính phù hợp vấn đề (ví dụ: lý thuyết di cư Ravenstein cho vấn đề di cư lao động)
5. Nhồi nhét giả thuyết (10-15 giả thuyết “thử may mắn” không từ lý thuyết, dẫn data-driven bias) Thiếu cơ sở lý thuyết, kết quả không giải thích được, vi phạm SQEG Xây dựng 3-5 giả thuyết từ lý thuyết/nghiên cứu trước, có logic nhân quả rõ ràng
6. Bỏ qua tính khả thi (đề tài cần 1.000 mẫu quốc gia nhưng ngân sách 0đ, thiếu nguồn GSO/IRB) Không thực hiện được nghiên cứu, lãng phí thời gian Checklist: 200-500 mẫu, ngân sách ≤50tr, có data GSO miễn phí, xin IRB trước
7. Không YMYL-compliant (bỏ đạo đức xã hội (dân tộc thiểu số) hoặc chính sách VN 2026) Vi phạm đạo đức, bị thu hồi bằng, không xuất bản quốc tế Tuân thủ: IRB, bảo mật danh tính, Luật Dữ liệu 2024, tôn trọng nhóm dễ tổn thương

6. FAQs về vấn đề nghiên cứu trong luận văn xã hội

6.1. Vấn đề nghiên cứu xã hội có phải luôn cần dữ liệu định lượng?

Không. Mixed methods (định lượng + định tính) thường tốt hơn cho xã hội học VN, đặc biệt vấn đề phức tạp như dư luận, văn hóa. Ví dụ: khảo sát 300 mẫu (định lượng) + phỏng vấn sâu 20 người (định tính) cho vấn đề di cư.

6.2. “Khoảng trống nghiên cứu” khác “Vấn đề thực tiễn” thế nào?

Khoảng trống = thiếu lý thuyết/học thuật (gap VJOL, chưa nghiên cứu X ở VN). Vấn đề thực tiễn = nhu cầu chính sách cấp bách (an sinh di cư, Luật Đất đai 2024). Luận văn tốt kết hợp cả hai.

6.3. Luận văn thạc sĩ xã hội VN vs Quốc tế khác gì?

VN nhấn thực tiễn/chính sách (USSH tiêu chí: 80% điểm cho ứng dụng), ít lý thuyết thuần. Quốc tế ưu lý thuyết, kiểm định mô hình, ít YMYL. Chọn hướng VN nếu muốn đóng góp chính sách, quốc tế nếu muốn xuất bản ISI/Scopus.

6.4. Làm sao chỉnh đề tài bị Hội đồng từ chối?

5 bước: 1/ Xác định lý do từ chối (quá rộng/thiếu gap/không khả thi). 2/ Thu hẹp phạm vi (thêm địa điểm/thời gian cụ thể). 3/ Thêm gap mới/data (VJOL 2025-2026). 4/ Viết lại statement theo công thức 3 câu. 5/ Thử nghiệm peer review với 2-3 giảng viên.

Kết luận

Xác định vấn đề nghiên cứu luận văn xã hội đòi hỏi cân bằng 3 yếu tố: tính mới (gap VJOL), thực tiễn (chính sách VN 2026), khả thi (≤50tr, 200-500 mẫu). Quy trình 5 bước từ quan sát thực tiễn, review gap, xây dựng câu hỏi, kiểm tra đạo đức đến viết statement theo công thức 3 câu giúp nghiên cứu sinh tránh 7 lỗi phổ biến. 50 đề tài mẫu bao phủ bất bình đẳng, giáo dục, y tế, đô thị, môi trường, dân số, văn hóa cung cấp định hướng cụ thể cho năm 2026.

Viết Thuê 247 đồng hành cùng nghiên cứu sinh

Viết Thuê 247 cung cấp dịch vụ tư vấn xác định vấn đề nghiên cứu, viết research problem statement chuẩn SQEG, và hỗ trợ toàn bộ quy trình từ đề cương đến bảo vệ luận văn. Đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm 10+ năm trong nghiên cứu xã hội, cam kết chất lượng nội dung khoa học, bảo mật thông tin 100%, hoàn thành đúng tiến độ. Khách hàng nhận được research problem statement đạt chuẩn xuất bản VJOL, 50 đề tài phù hợp ngành học, và hướng dẫn chi tiết 5 bước xác định vấn đề.

Thông tin liên hệ Viết Thuê 247

Viết Thuê 247: Khi bạn cần – chúng tôi có

  • Website: https://vietthue247.vn/
  • Hotline: 0904514345
  • Email: vietthue247@gmail.com